लिफ्ट-दुरुस्ती खर्चाची विभागणी. ॲड. रोहित एरंडे ©

 लिफ्ट-दुरुस्ती खर्चाची विभागणी. 

ॲड. रोहित एरंडे ©

आमच्या बिल्डिंगमधील लिफ्ट  दुरुस्तीसाठी बऱ्यापैकी खर्च येणार आहे.  मात्र  तळ मजल्यावरील आणि पहिल्या मजल्यावरील सभासद,   आम्ही लिफ्ट वापरत नाही म्हणून लिफ्टच्या दुरुस्तीचे पैसे देणार नाही असे म्हणत आहेत. जे लिफ्ट वापरतात त्यांनीच पैसे द्यावेत असे त्यांचे म्हणणे आहे.   कृपया मार्गदर्शन करावे 

 एक वाचक, पुणे. 

सोसायटी आणि सभासद यांच्यामधील बहुतांशी वादाचे मूळ आर्थिक कारणांशी असते हे या प्रश्नावरून परत एकदा दिसून येते. लिफ्टदुरुस्ती खर्चावरून    

मानवी स्वभावाचे  विविध रंग दिसून येतात त्यामुळे   काही ठिकाणी तर ज्यांनी लिफ्ट दुरुस्तीचे पैसे दिले आहेत, तेवढ्याच मजल्यावर लिफ्ट थांबेल असेही प्रकार बघितले आहेत. सर्वप्रथम लिफ्ट   चैनीची वस्तू नसून आवश्यक गोष्ट आहे आणि  कोणत्या सभासदाने लिफ्टसारख्या कोणत्या सामायिक सोयी सुविधा किती वेळा  वापरल्या कसे याचा माग कोण ठेवणार ? आणि ते अपेक्षित नाही.   

  दुरुस्त आदर्श उपविधी क्र. ६५ ते ७१ मध्ये संस्थेची शुल्क आकारणी कशी करावी याची साद्यंत माहिती दिली आहे. उपविधी ६५ मध्ये   सेवा-शुल्क म्हणजेच ज्याला बोली भाषेत मेंटेनन्स म्हणून संबोधले जाते त्यामध्ये कोणते खर्च अंतर्भूत येतात याची सविस्तर माहिती दिली आहे आणि हे सेवा शुल्क  फ्लॅट आहे की  दुकान किंवा  क्षेत्रफळ किती आहे असा भेद न करता सोसायटीमध्ये असे शुल्क सगळ्यांना समान असावा  हा कायदा आता स्पष्ट झाला आहे आणि त्यावर मुंबई उच्च न्यायालयाचे निकाल देखील आहेत.  हे सांगण्याचे कारण म्हणजे  उपविधी ६५ मध्ये   लिफ्ट (उदवहन) याची देखभाल आणि दुरुस्ती याचा खर्च देखील अंतर्भूत केला आहे. तसेच  उपविधी ६७ अ (४) मध्ये स्पष्टपणे नमूद केले आहे कि लिफ्टच्या  देखभाल दुरुस्तीचा खर्च  हा ज्या बिल्डिंगमध्ये लिफ्ट उपलब्ध करून देण्यात आली आहे त्या बिल्डिंगमधील सर्व सदस्यांना सारख्या प्रमाणातच द्यावा लागेल.  उपविधी ६७ अ  मध्ये सेवाशुल्काखेरिज जे खर्च उदा. मालमत्ता कर, इमारत दुरुस्ती - देखभाल खर्च, सिंकिंग फंड  इ. क्षेत्रफळाप्रमाणे आकारले जातात त्याचीही यादी दिली आहे

अपार्टमेंट साठी  देखील हेच तत्व लागू होते आणि आम्ही एखादी सामायिक सोयी-सुविधा  वापरत नाहीत म्हणून त्याचे पैसे देणार नाही असे अपार्टमेंट धारकाला करता येणार नाही अश्या आशयाची  तरतूद अपार्टमेंट ऍक्टच्या कलम १७ मध्ये दिली आहे. 

त्यामुळे आपल्या बिल्डिंगमधील तळ मजल्यावरील आणि पहिल्या मजल्यावरील  सभासदांना देखील हाच नियम लागू होईल.  इमर्जन्सीमध्ये लिफ्टची गरज तळ /पहिल्या मजल्यावरील सभासदांनाही येऊ शकते   त्यामुळे अश्या वादात न पडता  लिफ्टच्या दुरुस्तीचा खर्च त्या इमारतीमधील सर्व सभासदांना  देणे क्रमप्राप्त आहे.   सोयी-सुविधा जेवढ्या हव्यात तेवढा  मेंटेनन्सही  जास्त देण्याची तयारी ठेवली पाहिजे आणि हे आता पुनर्विकासांनंतर लक्षात यायला लागले आहे. 

ऍड. रोहित एरंडे ©